Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) eylül ayı tüketici fiyatları verilerine göre, üniversite eğitimi maliyetleri yüzde 61,67’lik rekor artışla zam şampiyonu oldu. Aynı dönemde hava yolu taşımacılığı yüzde 17,29 ucuzlayarak en fazla fiyat düşüşü yaşayan sektör oldu.
Eğitim Maliyetlerinde Sert Yükseliş
Eylül ayında üniversite eğitimi ücretlerindeki yüzde 61,67’lik artış, tüm sektörler arasında en yüksek fiyat artışı olarak kayıtlara geçti. Bu artışın ardından öğrenci yurtları ve diğer konaklama hizmetleri yüzde 36,62’lik artışla ikinci sırada yer aldı. Eğitim sektöründeki bu çifte artış, öğrenci ailelerinin bütçelerinde önemli bir yük oluşturuyor.
Gıda ürünlerinde de önemli fiyat hareketleri yaşandı. Yumurta fiyatları yüzde 19,84 artarken, taze balık yüzde 19,16 ve tavuk eti yüzde 11,82 zamlandı. Bu artışlar, temel gıda maddelerindeki maliyet baskısının devam ettiğini gösteriyor.
Ulaşım sektöründe ise karışık bir tablo ortaya çıktı. Otobüs ile şehir içi yolcu taşımacılığı yüzde 13,45 artarken, taze sebzeler (patates hariç) yüzde 11,95’lik artışla enflasyona katkı sağladı.
Havayolu Şirketleri Fiyatları Düşürdü
Eylül ayının en olumlu gelişmesi hava yolu taşımacılığında yaşandı. Yaz sezonunun sona ermesi ve talepteki düşüşle birlikte uçak bilet fiyatları yüzde 17,29 geriledi. Bu düşüş, hem iç hat hem de dış hat seferlerinde gözlendi.
Sağlık sigortası da yüzde 5,75’lik düşüşle fiyat gerilemesi yaşayan sektörler arasında yer aldı. Evcil hayvan ürünleri yüzde 5,29, ev temizlik malzemeleri yüzde 3,94 ve şehirlerarası otobüs taşımacılığı yüzde 2,59 ucuzladı.
Sektörel Enflasyon Dağılımı
Eylül ayı verileri, enflasyonun sektörel dağılımında önemli bir çeşitlilik olduğunu gösteriyor. Eğitim ve gıda sektörlerindeki yüksek artışlar, hane halklarının temel ihtiyaçlarında maliyet artışına neden olurken, ulaşım ve bazı hizmet sektörlerindeki düşüşler kısmen telafi edici etki yaratıyor.
Bu fiyat hareketleri, Merkez Bankası’nın enflasyon hedefleri açısından da dikkatle izlenmektedir. Üniversite eğitimi gibi mevsimsel faktörlerden etkilenen kalemlerdeki artışların geçici olup olmadığı, gelecek aylardaki fiyat gelişmeleriyle netleşecektir.
Tüketiciler açısından bakıldığında, eğitim maliyetlerindeki artış orta ve uzun vadeli bütçe planlamasını etkilerken, ulaşım maliyetlerindeki düşüş kısa vadeli rahatlama sağlamaktadır.
